De BOFfertjes Fabriek

Ik heb altijd al bewondering gehad voor kinderen. Ze navigeren door de wereld met nieuwsgierigheid, moed en een natuurlijkheid die volwassenen vaak nastreven. In de loop der jaren heb ik geleerd dat we veel van hen kunnen leren over persoonlijk leiderschap en samenwerking.
Onlangs hebben acht kinderen mij dat weer bevestigd. Door hun handelen, creativiteit en zelfvertrouwen lieten ze me zien wat het betekent om uit te blinken in persoonlijk leiderschap en samenwerking – iets dat de moeite waard is om te ontwikkelen, ongeacht onze leeftijd.
Een van mijn zonen is zeer ondernemend. Hij vindt het vooral fascinerend hoe geld verdiend wordt. Hij was nog geen acht, toen hij me het nut van reclame al vlekkeloos wist uit te leggen. ‘’Papa. Reclame. Dat is zo’n ding. Het kost geld, toch? Maar ja, je moet het wel doen. Hoe weten ze anders dat je bestaat!?’’ Wij zijn inmiddels twee jaar verder, hij heeft tijdens Koningsdag ervaring opgedaan hoe je spullen verkoopt zonder met de ogen te knipperen. Soms tegen een dusdanig hoge prijs dat ik moest ingrijpen; hij heeft een ballengooitent in elkaar getimmerd, op straat neergezet en passanten verleidt, uiteraard tegen betaling, om de ballen van het rek te gooien. Tot en met een week geleden deed hij dat hooguit samen met een vriendje.
Vorige week is hij echter doorgedrongen naar de volgende fase in zijn bestaan als jonge ondernemer. Op zoek naar mogelijkheden om zijn zakgeld op te vullen, bedacht hij zich met een vriend om poffertjes te bakken en te verkopen. Snel beseften zij zich dat ze handen tekort kwamen. Beslag voorbereiden, poffertjes bakken, serveren, bevoorrading en, niet onbelangrijk, reclame maken. Want de buurt moest op de hoogte gebracht worden van zijn bestaan. Er was dus ook iemand nodig om reclame te ontwerpen, te printen en vervolgens te verspreiden.
Ik had hier geen weet van. Tot ik op school mijn kinderen ging ophalen en opeens een cohort van totaal acht kinderen voor mij stond. Mijn zoon gaf snel uitleg waarom ze hier allemaal voor mij stonden. Moet kunnen, dacht ik. Mag ik alvast de sleutel? Ja hoor, geen probleem. De kinderen liepen alvast vooruit. Vijftien minuten later ben ik ook thuis. Ik zie acht kinderen die volop bezig zijn. Drie kinderen aan het aanrecht. Een kind bezig met het voorbereiden van de ingrediënten, het andere met mengen, en de laatste is alvast de poffertjespan aan het opwarmen. Twee andere kinderen zijn bezig om de reclamefolder te ontwerpen. Weer een ander is bezig om in verschillende WhatsApp groepen eerste klanten te werven.
Mijn zoon die tussen de lijnen loopt en kijkt of alles naar behoren draait. En dan, een kreet. ‘We hebben een klant! We hebben een klant!’ Springende kinderen die hun eerste succes vieren. De snelheid in de keuken neemt toe. Bakjes worden alvast klaargelegd. In de tussentijd gaan de eerste poffertjes over de bank. Het eerste geld wordt verdiend en weer in bevoorrading geïnvesteerd. De reclamefolders zijn inmiddels klaar. Een ploeg loopt op straat en gooit de folders door de brievenbussen. Buren komen hun nest uit en bestellen poffertjes. Weer nieuwe klanten.
Een geoliede machine. Iedereen bezig. Vonden ze het spannend, zoals bijvoorbeeld reclamemateriaal door de brievenbus te doen, dan vroegen zij andere kinderen om mee te gaan. En zij deden het ook. Leuk, even helpen, even een nieuwe ervaring opdoen. Merkten ze gaandeweg dat de opgelegde rol hen minder gezinde, dan gooiden ze het in de groep en iemand anders pakte het weer op. Allemaal organisch. Mijn zoon ligt in de tussentijd op de Corbusier ontspannen een Donald Duck te lezen. Verrekt, dacht ik in dit moment. Precies zo zou het moeten zijn. Je zaak dusdanig organiseren dat iedereen zelfstandig zijn taak kan uitvoeren. Interveniëren waar nodig, en niet waar mogelijk. En tussendoor af en toe ontspannen.
Fantastisch, toch? Kinderen doen het gewoon. In de poffertjesfabriek bekleedde elk kind zijn rol op een natuurlijke manier. Vonden ze het niet meer prettig, dan vroegen ze om een herverdeling van de taken. Vonden ze het spannend, dan vroegen ze gewoon om hulp. Zo makkelijk kan het zijn.
Als iedereen zichzelf én anderen zo zou leiden, zouden we dan niet allemaal BOFfertjes zijn? Volgens mij zouden we met z’n allen hier veel meer werk van moeten maken. Menig lezer zou nu kunnen denken dat het kinderen zijn en ze geen weet van werken hebben. Klopt. Maar is het niet juist hun onbevangenheid die ons spiegelt hoe werk ook ingericht zou kunnen worden?
De 8 lessen van de BOFfertjes Fabriek
1. Beweeg mee, pas aan, ga door
Rollen verschoven, taken werden opgepakt of doorgegeven – zonder vergadering, zonder regels. Wendbaarheid ontstaat niet door strakke kaders, maar door echte aandacht voor elkaar.
2. Durf te vragen, durf los te laten
Iets spannend? Ze vroegen hulp. Paste een taak niet meer? Iemand anders pakte het op. Geen gezichtsverlies, geen gedoe. Zo eenvoudig kan samenwerken zijn.
3. Blijf spelen
Poffertjes bakken, folders verspreiden, klanten werven – het was werk, maar het voelde als spelen. De beste resultaten ontstaan als je iets met plezier doet.
4. Vier elke stap
“We hebben een klant!” Acht springende kinderen om die eerste bestelling. Kleine overwinningen zijn geen bijzaak – ze zijn de brandstof voor wat komt.
5. Geef ruimte
Mijn zoon keek even rond en ging daarna Donald Duck lezen. Niet omdat hij niet betrokken was, maar omdat hij zijn mensen vertrouwde. De beste leiders sturen niet, ze creëren ruimte.
6. Vertrouw het proces
Niemand had vooraf bepaald wie wat deed. Toch ontstond er een geoliede machine. Taken volgden uit energie en interesse – niet uit een plan van bovenaf.
7. Bewaak de energie
Kostte iets energie in plaats van dat het gaf? Dan zeiden ze het, en de groep loste het op. Wie de energie bewaakt, bewaakt het geheel.
8. Volg je betekenis
Elk kind deed mee omdat het wilde, niet omdat het moest. Wie weet waarom hij iets doet, hoeft niet aangestuurd te worden. Die pakt het gewoon op.
Ook leiden, leren, organiseren en samenwerken zoals in de BOFfertjes Fabriek?
Ontdek het programma voor persoonlijk leiderschap dat je in korte tijd helpt om met meer gemak koers te houden, effectiever samen te werken en beter om te gaan met stress. Of duik in het gelijknamige boek – dat je meeneemt in het verhaal achter de BOFfertjes.
Heb je vragen, of wil je gewoon even sparren? Neem gerust contact op.